Voorpublicatie van Bij verstek veroordeeld (heruitgave van 2011)

Hoofdstuk 1

Het donkere gat in de bocht doemde voor hem op. Daarachter moest de oprijlaan hobbelig en modderig kronkelen. Dankzij eerdere verkenningstochten wist hij de ingang feilloos te vinden. Hij deed de koplampen uit. Niet gezien worden was van levensbelang. Duisternis omsloot hem nu, evenals het bos met zijn loof- en naaldbomen. Hij wist niet wat hem te wachten stond. Het was een uur na zonsondergang, 17.49 uur volgens zijn horloge, op zaterdag 17 november 2001.

Terwijl hij met uitgestrekte hals in het duister tuurde om niet tegen een stam te rijden, bedacht Ton Gijsbertsen hoe vreemd het eigenlijk voor hem moest zijn een opdracht uit te voeren die een ander bedacht had. Als architect was hij gewend zelf plannen te
bedenken en uit te werken, die anderen dan uitvoerden. Nu moest het andersom. Wat in het zakenleven gold, gold duidelijk niet voor zijn privéleven. Wat vertelde hem dat over zijn eigen karakter en de verhouding tot zijn vrienden?

Hij vervloekte zichzelf dat hij niet met meer moed en durf was geboren. Hij had nooit het lef gehad om tegen anderen weerstand te bieden. Het hardnekkige onkruid van herinneringen uit zijn jeugd schoot in zijn gedachten omhoog. Toen had hij al met anderen meegedaan, omdat hij er niet uit wilde liggen. Hij herinnerde zich die keer op het schoolplein toen zijn vriend Jacob hem een paar eieren in de hand had geduwd, om anderen ermee te bekogelen. Het was een klein opstandje en diep in zijn hart had hij niet mee willen doen, maar omwille van de anderen had hij gegooid. Dat hij als enige een voltreffer had gemaakt, had hem bij de anderen in achting doen stijgen, terwijl hij des te meer reden zag om zichzelf te verachten. Waarom had hij nooit het lef om nee te zeggen? Omdat het onvermijdelijk was dat zijn introverte karakter door de assertieve Jacob Stijnvoort overheerst zou worden?

Hij wist dat meedoen het elke keer moeilijker maakte om tegen de stroom in te gaan. Maar hij was bang er niet bij te horen en afgewezen te worden. Die angst had hij heel zijn leven geprobeerd te onderdrukken. Toch liet hij zich keer op keer daardoor voortdrijven, zoals schapen door de hond vooruit gejaagd worden. Bij hem was het van kwaad tot erger gegaan.

Het was ook meer dan alleen de angst om er niet bij te horen dat hem dreef.

Verachting was het woord dat precies beschreef wat hij nu voor zichzelf voelde. Een moord was gepleegd, ergens in het bos voor hem. Alleen daar gruwde hij al van! De moordenaar was ontkomen en hij had de opdracht gekregen het lijk van de afgesproken plek te verwijderen voor iemand het zou ontdekken. Hij had nooit ingestemd als ze hem niet eindeloos onder druk hadden gezet. Het was chantage. Als hij van de zomer maar nooit zo stom was geweest! Als hij de achterdeur op slot had gedaan, was er nooit iets gebeurd en was hij nu niet chantabel. Er bleef geen andere keus over dan mee te doen, want het alternatief was onheilspellend.

Na honderd meter parkeerde hij de Volvo aan de kant van de weg. Er stonden hier metershoge stapels boomstammen, klaar voor transport. Tussen twee stapels vond hij een inham waar hij de neus voorzichtig in manoeuvreerde. De auto stond perfect verborgen in deze nis van stammen. Het was honderd meter naar de afgesproken plek, vierhonderd naar het huis van Raimond van Vliet.

Voor hij uitstapte, wachtte de architect nog een minuut om zijn ogen aan de duisternis te laten wennen. Hij was bang in het donker. Een moment luisterde hij in de betrekkelijke veiligheid van de Volvo of er geluiden in het bos waren. Alles leek stil te zijn. De enige geluiden die hij waarnam, waren van auto’s die over de N224 achter hem reden. Gelukkig hoorde hij de hond niet, want die vreesde hij het meest.

Nog even bekeek hij zichzelf in de achteruitkijkspiegel en zag de zwaarmoedige uitdrukking op zijn fletse gezicht. De spanning tekende zich af rond zijn ogen en mond. Volgens zijn horloge was het vijf voor zes. Tijd voor actie.

In de verte zag hij het theehuisje als een vage schim. Hem was verteld dat dit bouwwerk in de negentiende eeuw was neergezet in opdracht van de Amsterdamse bankier J.B. Stoop. Stoop had zich in de streek verdienstelijk gemaakt met het ontginnen van de woeste heidegronden door ze in te planten met bomen. Om die reden had hij voor korte tijd in het nabijgelegen Austerlitz een bosbouwschooltje
geopend, overigens zonder veel succes. De huidige bossen waren het levende bewijs dat de beoogde bebossing wél met goed gevolg was ingezet. Sommige van de kolossale beuken hier moesten nog door Stoop zelf neergepoot zijn.

De Koepel van Stoop, zoals het bouwwerk in de volksmond heette, had de oorspronkelijke functie als theehuisje allang verloren. De laatste jaren had het dienst gedaan als atelier van een kunstenaar, die zich in het afgelegen gebouwtje helemaal kon wijden aan de kunst. Maar ook hij was inmiddels naar elders vertrokken, zodat het gebouwtje leeg stond in afwachting van een restauratie die hoognodig was, maar waarvoor nog geen subsidie op tafel lag. Het stond in de gemeente Woudenberg en die had de laatste jaren het volledig beschikbare budget geïnvesteerd in de renovatie van de verderop gelegen Piramide van Austerlitz, ooit gebouwd door op de hei gelegerde Franse en Bataafse troepen, en nu een belangrijke toeristische
trekpleister.

Juist door de vervallen staat waarin het theehuisje verkeerde, was het in de steek gelaten. Een afgelegen plek en toch niet moeilijk bereikbaar. Voor Gijsbertsen, die wel van het gebouwtje gehoord had maar in dit gedeelte van het bos nooit geweest was, was het tevens een gemakkelijk herkenningspunt. De omschrijving die hem gegeven was, was toereikend.

Het bouwwerk stond een eindje van de oprijlaan af. Een modderig pad leidde er naartoe. Het theehuisje doemde als een grijze gedaante uit de duisternis op. Als architect zou het uiterlijk van het bouwwerk hem geïnteresseerd hebben, als zijn gedachten niet vol waren geweest van de naargeestige taak die op zijn schouders rustte. Hij mocht nu niet aan zijn angst toegeven.

Hij trok zwarte handschoenen aan. Om het vervallen theehuisje was rondom een laag hekwerk met recht voor het voorportaal een hekje waarop hij zijn vingerafdrukken niet wilde achterlaten. Hij wilde ook voorkomen dat hij geluid veroorzaakte. Maar het hekje klemde en pas na wrikken kwam het met gepiep los. Hoewel het onwaarschijnlijk was dat er met de huidige duisternis zich iemand in het bos bevond, voelde de architect een schok door zijn lichaam gaan. Het hekje zwaaide open en hij deed twee stappen naar voren. Trillend van spanning stond hij op de drempel van het voorportaal. Deze werd door de uitstekende dakrand overschaduwd, waardoor het in de gevallen duisternis een donker hol leek. Een lichaam dat hierin gelegd werd, zou door een toevallige passant niet opgemerkt worden. In dit donkere gat moest het lijk van Raimond van Vliet, de bekende aannemer, liggen. Dit was op de centimeter nauwkeurig de afgesproken plek. Hij tastte in het duister.

Er was iets misgegaan.

Geen lijk!